wtorek, 2 czerwca 2020

Herbata jako wskaźnik kwaśnego odczynu (pH)

Dla przypomnienia: pH, czyli odczyn roztworu może być kwaśny (gdy pH<7), obojętny (pH=7) lub zasadowy (ph>7). Jeśli mamy przed sobą płyn, którego pH chcemy orientacyjnie* ustalić zaczynamy od zrobienia szklanki mocnej herbaty.



Inne przydatne pomoce:
- więcej szklanek
- łyżeczka/bagietka do mieszania

Czynności:
- pełną szklankę herbaty rozdzielamy na kilka szklanek. Jedną szklankę herbacianą zostawiamy na boku: będzie to tzw. próba kontrolna - do niej nic nie dolewamy, ale porównujemy z nią kolory naparów, do których coś dolaliśmy.

Co można wlać do szklanki z herbatą?
- sok z cytryny lub wsypać 1/2 łyżeczki kwasku cytrynowego
- ocet
- sok z kiszonej kapusty lub ogórków kiszonych (łyżeczka do 2)
- pół łyżeczki kwaśnej śmietany

Obserwacje:
Herbata stanie się jaśniejsza (w porównaniu z próbą kontrolną). Im więcej kwasu dodamy, tym robi się jaśniejsza. Dodatkowym efektem dodania śmietany, soku z cytryny czy kwasu z kapusty/ogórków jest zmętnienie naszego roztworu.



Wnioski:
Jeśli substancja dodana do herbaty jest kwasem - zmieni ona kolor herbaty na jaśniejszy. Herbata bez kwasu ma kolor brązowy (od ciemnobrązowego do jasnobrązowego zależnie od stopnia rozcieńczenia naparu), zaś herbata z dodanym kwasem przyjmuje barwę rudo-pomarańczową, oranżową, bursztynową (trochę ryzykowne, bo bursztyny bywają i bardzo ciemne, i mlecznożółte, ale tak się ten kolor określa).

Taka zmiana koloru świadczy o tym, że substancje, które dolaliśmy mają pH<7 czyli odczyn kwaśny.

*Ściślejsze ustalenie pH nie jest możliwe jedynie za pomocą herbaty. Gdybyśmy chcieli je ustalić dokładniej powinniśmy posłużyć się papierkiem wskaźnikowym i skalą barw załączoną do niego. Szerzej zainteresowani tematem powinni poszukać informacji o miareczkowaniu.
 

Zadania dla Uczniów:
1. Jak myślisz - co by się stało, gdyby do herbaty dodać bardzo dużo octu, np. 1litr. Albo 2 litry? Jak przebiegłaby zmiana barwy. Jaki byłby kolor po dodaniu 100 l octu?
A gdyby dosypywać stopniowo kwasku cytrynowego? Co zaobserwujemy po dodaniu wielu łyżeczek oprócz zmian w kolorze?
2. Wyobraźmy sobie człowieka, który nie rozróżnia barw i nie widzi rozjaśnienia herbaty po dodaniu podanych w doświadczeniu substancji. Jak mógłby w inny sposób ustalić, co dodano do herbaty?
3. Jak zmienia się kolor herbaty, gdy dodamy do niej 3 łyżki wody (pH=7)? Porównajmy z herbatą bez dodatków i zakwaszoną.
4. Jak zmieni się barwa naparu herbacianego, gdy dodamy do niej zasady, czyli np. sody oczyszczonej? Jak zmieni się herbata z kwaskiem cytrynowym, gdy dodamy do niej sody? Zaobserwuj wszystkie zmiany i wykonaj ilustracje do doświadczenia dobierając kredki/farbki o właściwych odcieniach (a najlepiej sfotografuj:).
5. Wyszukaj informacje o innych wskaźnikach odczynu stosowanych przez naukowców. Jak wskaźniki te zmieniają kolory pod wpływem substancji o różnych odczynach?

piątek, 22 maja 2020

WF przez Internet - skarbczyk ćwiczeń różnych

Nastały takie czasy, że lekcje wychowania fizycznego robi się przed ekranem. Nawet, jeśli przed ekranem, na małym kawałku podłogi, przy zamkniętym oknie i bez stroju na wf - to jednak są to bardzo ważne lekcje i nie pozwalajmy sobie na ich zaniedbanie. Ruch pozwala zwalczyć stresy, mobilizuje układ odpornościowy i  pomaga mózgowi w pracy. Trzeba ćwiczyć intensywnie co najmniej 20-30 minut codziennie.

Wklejam poniżej ćwiczenia, które dostaliśmy od wspaniałych nauczycieli moich dzieci. Po pewnym czasie człowiek może odłożyć laptopa, bo już pamięta ćwiczenia. A muzykę można sobie dopasować wg własnych upodobań.

Tabata trwa 4 minuty (najlepiej powtórzyć to 4 razy:)



Stretching dla początkujących:



Taniec afrykański:



WF on-line w domu. Jest to 13 ćwiczeń i najlepiej by było tak długo kręcić ruletką, aż zrobi się wszystkie, co wymaga niemało wysiłku!

Intensywna Zumba:



 Fitty Kid:
1/ Turbo rozgrzewka:



2/ Ćwiczenia rozluźniające po treningu - 3 min.



Rozciąganie statyczne prowadzone przez miłego Młodzieńca:)


Ćwiczenia na mięśnie brzucha, mogą wykończyć. Prowadzi Pamela:


Brodaty tancerz o niespożytej energii:



Drugoklasista też dostał coś do ćwiczeń. Na początku zniechęcił mnie fakt, że to nie żywe osoby ćwiczą na ekranie, ale komputerowe awatary. Dla niewytrenowanych, przykomputerowych ludzi mają jednak do zaoferowania spokojniejsze tempo i krótkie odcinki czasu na odpoczynek miedzy poszczególnymi ćwiczeniami. Zwie się to Little Sports.

A teraz ćwiczenia dla rodzica z dzieckiem, ogólnorozwojowe:



Warto nadmienić, że każdy z pokazanych tu filmików ma swoje dalsze odcinki, inne treningi z tymi samymi instruktorami i naprawdę jest z czego wybierać. Wspaniała Nauczycielka mojej Córki - pani Dorota - nie poprzestaje na tym. Dostajemy filmiki uzupełniające ideologicznie ćwiczenia: o zdrowym odżywianiu (opowiada dietetyk kadry sportowej), o pokonywaniu własnych słabości (film "Cyrk Motyli"), o wybitnych sportowcach, a nawet sesję relaksacyjną (zasypiam przy niej, ale może i o to chodzi:). Córka ma prowadzić Dzienniczek Aktywności Fizycznej i jest to kolejna rzecz mobilizująca. Zaś nasz drugoklasista wkleja sobie codziennie puchary do specjalnej tabelki on-line. Nawet przedszkolak dostał z przedszkola zadania treningowe, a to z gazetą, a to z pluszakiem czy piłką. Miłej zabawy!

sobota, 18 kwietnia 2020

Ekologiczne zwalczanie szkodników - tekst źródłowy dla Ucznia do samodzielnej analizy

Dziś wklejam fragment przyrodniczej książki Jacka Karczewskiego "Noc sów. Opowieści z lasu" (Wydawnictwo Poznańskie, 2020). Pod spodem tradycyjne zadania dla Ucznia. Miłej lektury!

Sowa w zoo wrocławskim

"Pouczający eksperyment przeprowadzono w pewnej kalifornijskiej winnicy, którą upatrzyły sobie goffery (Geomyidae). Mocno zbudowane i bardzo płodne gryzonie z zapałem toczyły w ziemi kilometry korytarzy, podjadając sobie korzonki winorośli. Na ich zwalczanie wydawano wielkie pieniądze, ale i tak była to walka z wiatrakami, bo na miejsce wytrutych stad szybko przychodziły nowe. Tymczasem stężenie trucizny w glebie stale rosło, aż zaczęło zagrażać produkcji i jakości wina, nie mówiąc o tym, że pozbawiło winnicę jakiegokolwiek życia. Jej właściciele zmuszeni byli poszukać innych sposobów i przy okazji postanowili sprawdzić, co się bardziej opłaca: tradycyjna trutka na szczury na bazie strychniny (!) czy całkowicie ekologiczne płomykówki? Na powierzchni ponad 40 hektarów wytyczono specjalny transekt, gdzie z myślą o sowach rozstawiono 25 skrzynek lęgowych. Już w pierwszym sezonie ptaki zajęły 18 z nich i wyprowadziły łącznie 66 młodych. Przy bardzo oszczędnym założeniu, że każdy dorosły zjadał dziennie jednego goffera, a każdy młody 2, wyliczono, że tylko w pierwszym roku eksperymentu płomykówki złowiły co najmniej 9576 gryzoni. W kolejnym, gdy zamieszkane były wszystkie budki - 15204. Dzięki sowom walka ze "szkodnikami" w pierwszym roku kosztowała 0,24 dolara w przeliczeniu na jednego gryzonia, a w kolejnych była bezkosztowa. Raz na zawsze rozwiązano problem gofferów i zaprzestano wylewania do winnicy hektolitrów trucizny."

Sowy we wrocławskim ogrodzie zoologicznym
 


Zadania dla Ucznia:
1. Jak szkodziły uprawie winorośli i okolicznej przyrodzie goffery i środki do ich zwalczania?
2. Na czym polegał ekologiczny sposób zwalczania gryzoni opisany w tekście i jakie przyniósł efekty?
3. Narysuj wykres słupkowy przedstawiający zmiany w ilości gofferów zjadanych przez sowy w kolejnych dwóch sezonach lęgowych.
4. Jak uważasz - czy opisany sposób zwalczania szkodników sprawdziłby się również w Polsce? Dowiedz się, jaka jest dieta płomykówek w naszym kraju i zaproponuj jakiego rodzaju uprawy mogłyby chronić te ptaki. Jeśli nie masz dostępu do cytowanej książki poszukaj w innych źródłach.
5. W Polsce mieszka obecnie 1000-1500 par płomykówek, a ich ilość stale spada z powodu braku miejsc do gniazdowania, wzrostu liczby wypadków spowodowanych bliskością cywilizacji i zatruć ptaków środkami ochrony roślin. Zaproponuj jak najwięcej działań, które może podjąć człowiek, aby pomóc temu gatunkowi przetrwać w naszej Ojczyźnie.
6. Wyszukaj informacje o innych gatunkach sów występujących w Polsce. Dowiedz się czym się żywią. Uzyskane informacje zapisz w postaci tabeli.