piątek, 4 listopada 2016

Jak obliczyć amplitudę temperatur?

To nie jest trudna sprawa. Wymaga chwili skupienia i po chwili będziecie liczyć, jak błyskawice! Można obliczać amplitudę temperatur w ciągu doby, miesiąca, czy roku. Zasada jest zawsze taka sama.

Co to jest amplituda temperatur?

Jest to różnica między najwyższą, a najniższą temperaturą w jakimś odcinku czasu.

Dobowa amplituda temperatur
Możliwe, że nauczyciel powierzy Wam sprawdzenie, jaka była w danym dniu temperatura o godz. 7.00 rano, następnie o 12.00 w południe, o 16-stej i o 21.00. Zapewne nie każe Wam wstawać w środku nocy, żeby spoglądać na termometr.
A powinien:)
W porze nocnej będzie zapewne najchłodniej, zwłaszcza nad ranem. A zatem lepiej byłoby nazwać Wasze obliczenia inaczej, np. "Amplituda temperatur w godzinach od 7.00 do 21.00 w dniu 13.marca 2016 roku" albo "Dzienna amplituda temperatur".
Specjaliści badają temperaturę również w nocy.

Przykład 1.
Temperatury zanotowane w ciągu dnia wyniosły:
- o 7.00  12°C
- o 12.00  18°C
- o 16.00  15°C
- o 21.00  10°C


Jaka jest amplituda tych temperatur?

Ustalamy, która temperatura jest najwyższa (18°C), a która najniższa (10°C).
Od najwyższej temperatury w danym dniu odejmujemy najniższą:
18 - 10 = 8

Odp: Amplituda temperatur w danym dniu wynosi 8 stopni Celsjusza.

Jak obliczyć amplitudę, gdy jedna z temperatur jest ujemna?

Przykład 2
Temperatury zanotowane w ciągu dnia wyniosły:
- o 7.00  -5°C
- o 12.00  0°C
- o 16.00  3°C
- o 21.00  -7°C

Ustalamy, która temperatura jest najniższa (-7°C), a która najwyższa (3°C). Właściwie kierujemy sie tu również zasadą z Przykładu 1: od temperatury najwyższej odjąć najniższą, co daje nam zapis taki:

3 - (-7)

W matematyce istnieje zasada, że gdy odejmujemy liczbę ujemną, to tak, jak gdybyśmy ją dodawali:

3 - (-7) = 3 + 7 = 10

A zatem amplituda temperatur w tym dniu wynosi 10°C.

Warto też przyjrzeć się termometrowi. Zauważcie, że od temperatury -7°C do 0°C na termometrze mamy 7 kresek. Zaś od zera do temperatury 3°C mamy 3 kreski. Żeby ustalić amplitudę temperatur musimy dodać do siebie temperaturę poniżej zera do temperatury powyżej zera.
 

 Jak obliczyć amplitudę, gdy obydwie temperatury są ujemne?

Przykład 3
Temperatury zanotowane w ciągu dnia wyniosły:
- o 7.00  -12°C
- o 12.00  -1°C
- o 16.00  -13°C
- o 21.00  -27°C

I tu też przyjmujemy zasadę: od temperatury najwyższej (-1°C) odjąć najniższą (-27°C). 

- 1 - (-27) = -1+27 = 27 - 1= 26

Odp: Amplituda temperatur w tym dniu wyniosła 26 stopni Celsjusza.

Macie tu niestety pecha dokonywania obliczeń na liczbach ujemnych, co na matematyce w klasie 4. się nie trafia, zaś na przyrodzie w klasie 4 - owszem.
Na matmie też o tym będzie mowa, ale dużo później.

Zadania dla Uczniów:
1. W jakim rejonie świata lub o jakiej porze roku zanotujemy wyłącznie ujemne temperatury powietrza?
2. Podaj przykłady rejonów świata, w których dobowe amplitudy temperatur są duże i innych, w których są mniejsze?
3. Jakie są różnice między temperaturami w dzień i w nocy w naszym klimacie?
4. Jak zmieniają się temperatury powietrza wraz ze zmianami wysokości nad poziomem morza? Zastanów się, jakie mogą być przyczyny tych zmian.
5. Co to są przygruntowe przymrozki i w jakich porach roku występują w Polsce? Jaki mają wpływ na uprawy?
6. Wyszukaj informacje o najniższej i najwyższej temperaturze zanotowanej na Ziemi. Znajdź na mapie miejsca, gdzie je zanotowano - w jakich leżą krajach? na jakich kontynentach? Jakie temperatury występują na innych planetach Układu Słonecznego?



niedziela, 11 września 2016

Tapeta na komputer, telefon i inne, podobne urządzenia

Z początkiem nowego roku szkolnego nadchodzi czas częstszego wpatrywania się w ekran komputera. Czasem trudno się do tego zabrać, zwłaszcza gdy ma się ochotę raczej pojeździć na rowerze. No to wklejcie sobie, Drodzy Uczniowie i Nauczyciele, coś miłego na dobry początek.
 
Wnętrze wiejskiej szkoły w Muzeum Wsi Opolskiej

Wszak dobre nastawienie do stojących przed nami zadań to połowa sukcesu.

Dobre tło w komputerze powinno:
- mieć stonowane, nie jaskrawe kolory
- mieć barwy zbliżone odcieniem do siebie, np. różne odcienie zieloności z błękitem, albo beżowy, brązowy, "piaskowy" (tzw. sjena palona) obok siebie
- pokazywać rzeczy miłe dla oka, ale nie zbytnio absorbujące i nie odwracające uwagi od pracy (unikamy zdjęć ulubionych potraw!)
- być dostosowane do poziomego lub pionowo ułożonego ekranu. Jeśli chcecie poziome zdjęcie umieścić w komórce pionowo - zapewne zostaniecie "poproszeni" przez Wasz sprzęt o dokładne określenie, który fragment obrazka ma być widoczny na tapecie.


Właściwie tapetą może być każde zdjęcie, najlepiej kojarzące się z miłymi wspomnieniami, np. wakacyjnymi.

Wklejam dla Was, Drodzy Czytelnicy, prezent:) Na początek nowego roku szkolnego znajdziecie poniżej obrazki-tapety, które zrobiłam w Muzeum Wsi Opolskiej - miejsca ze wszech miar godnego polecenia do zwiedzania. Namówcie na nie koniecznie Wychowawcę jeszcze tej jesieni! Lub na inny ciekawy skansen, jeśli macie daleko do Opola.

Myślałam głównie o tapecie do swojego własnego laptopa, więc wszystkie obrazki są poziome. Zdjęcia w pionowych ułożeniach do telefonu zróbcie sobie sami!

PS. Nie zapomnijcie też o wygaszaczu ekranu! A najlepiej starajcie się wyłączać komputer, jeśli dojdziecie do wniosku, że będzie Wam potrzebny dopiero za jakiś czas. Wyłączajcie też listwę zasilającą. Każda okazja do oszczędzania prądu jest dobra.













I jeszcze ciekawostka na deser: Zapraszam do lektury bloga Nauczycielki, której WSZYSCY Uczniowie w klasie wykorzystują tablety w nauce: Tableszyt w okładce na motyle

środa, 10 sierpnia 2016

Ekologiczna* kąpiel

*Ekologia jest nauką o środowisku i prawach nim rządzących. Słowo "ekologiczny" jest używane w znaczeniu "przyjazny środowisku, nie szkodzący mu". Nie jest to ścisłe, ale tak zakorzenione w naszym słowniku, że i tutaj posłużę się tym terminem i jego potocznym znaczeniem.

Jak się kąpać, żeby jak najmniej zaszkodzić czystości środowiska przyrodniczego Ziemi? Oto kilka wskazówek, do których powinni stosować się wszyscy (tj. oczywiście ci, którzy żyją w dostatniej Europie czy Ameryce, nie toczy się u nich żadna wojna i mają swobodny dostęp do wody, kosmetyków, ciepłych, dobrze oświetlonych wnętrz, sklepów itd). Chodzi o Ciebie Drogi Czytelniku.

Oszczędzaj wodę

Lepiej wziąć szybki prysznic niż kąpać się w pełnej wannie.

Ta zasada ma jednak zastosowanie wtedy, gdy prysznic rzeczywiście jest SZYBKI i nie zamierzamy dla przyjemności polewać się długo wodą, zmieniając natężenie strumienia, słuchając radia i rozkoszując się pianą. W takim wypadku wanna będzie rozwiązaniem bardziej ekonomicznym i przyjaznym środowisku.

Można jeszcze przedsięwziąć inny wariant. Umyć się energicznie i w krótkim czasie, a potem zatkać odpływ wanny i polewać swoje czyste już ciałko dla przyjemności. Do wanny z taką wodą może po nas wejść nawet drugi domownik. Wodę tę możecie też użyć do podlewania kwiatów albo wykapać w niej psa:)

Myj się mydłem w kostce zamiast żelem pod prysznic czy mydłem w płynie. Dlaczego?
- mydło w kostce jest tańsze i mniej waży, co ma znaczenie, gdy musimy dźwigać torbę z zakupami.
- mydła w płynie zawierają wodę, co sprawia, że psują się szybciej, niż mydła kostkowe, a zatem producenci muszą do nich dolewać sporo konserwantów. Konserwanty owe niekoniecznie wpływają dobrze na skórę, mogą wręcz jej szkodzić, a nie mają przecież własności myjących.
- po mydle w płynie zostaje spore opakowanie, najczęściej plastikowe, a jeśli dokonamy właściwego wyboru mydła kostkowego może się tak złożyć, ze śmieć po nim będzie bardzo mały (papierek), albo zgoła nie będzie go wcale (np. mydło z Aleppo, o ile przekonamy ekspedientkę, że nie musi go pakować).

Jakie mydło w kostce wybrać? Najlepiej szare (czasem jest takie tylko z nazwy, bo naprawdę jest białe), bo jest najzdrowsze dla skóry: nie zawiera dodatków koloryzujących i aromatyzujących. Najlepiej bez opakowania lub w opakowaniu papierowym, a przynajmniej jednoskładnikowym (precz z papierkiem pokrytym folią!).

Ponadto: im mniej składników zawiera kosmetyk - tym jest zdrowszy. I dla Was i dla Planety. Dlatego proponuję

mega-ekologiczny zestaw do mycia głowy:

- szare mydło
- do ostatniego płukania woda z sokiem z cytryny lub octem (skóra lubi kwaśne środowisko)
- jeśli potrzebujecie odżywki - surowe żółtko jaja (które zawiera zestaw prawie wszystkich witamin i soli mineralnych - wszak powstanie z niego cały, kompletny i piękny puszysty kurczak)




Ciekawostka: Czy wiecie, że witamina D powstająca w skórze pod wpływem padających na nią promieni słonecznych potrzebuje około 48 godzin, aby została przyswojona przez organizm? Przez ten czas po kąpieli słonecznej wypadałoby jej nie myć, bo w przeciwnym wypadku uszczuplimy sobie zasoby witaminy D:)

Jeśli w czasie wakacji kąpiemy się w jeziorze lub stawie lepiej nie używać detergentów! Mogą one bardzo zaszkodzić organizmom wodnym, niektóre mogą je nawet zabić.

Co jest najtrudniejsze? 
Odmówienie sobie żelu pod prysznic czy płynu do kąpieli, mimo, że podoba nam się ich zapach, kształt butelki, albo są niedrogie. Reklamy są sugestywne ("Podaruj sobie odrobinę luksusu") a rówieśnicy zabierają na pływalnię coraz to bardziej kolorowe i ciekawe płyny.

I na dodatek jeszcze jeden fakt: przyroda przetrwa w niezmienionym stanie, jeśli wszyscy przedsięweźmiemy te same działania, jeśli nie będą one dotyczyły tylko garstki świadomych ludzi potrafiących odmówić sobie kuszących kolorów, kształtów, zapachów, ale WSZYSTKICH ludzi

Zadnia dla Ucznia:

1. Wyszukaj informacje o historii wynalezienia i użytkowania mydła.

2. Z czego składa się najprostsze mydło? Czy można wykonać je samodzielnie?

3. Zapisz informacje o zużyciu wody na Twoją kąpiel. Odczytaj z licznika na wodę ilość zużytej wody przed i po Twojej kąpieli. Spróbuj przy następnej kąpieli użyć mniej wody. A może zrobicie rodzinne współzawodnictwo - "kto zużyje mniej wody na kąpiel?". Oczywiście przy założeniu, że wszyscy członkowie rodziny będą myli te same części ciała i nie zapomną o umyciu np. uszu:) Wyniki zapiszcie w tabelce, wtedy łatwiej je porównać.

4. Wybierzcie się do drogerii i supermarketów i obejrzyjcie mydła oferowane na sprzedaż. Które i dlaczego wydają Wam się najbardziej ekologiczne? Podajcie nazwy i producentów najlepszych mydeł, możecie zrobić im zdjęcie, albo nawet kupić i zaprezentować na lekcji.Taka darmowa reklama dla przyjaznego Ziemi producenta:)

5. Jak działa mydło? Co sprawia, że usuwa brud ze skóry?