Ciekawostki o owadach - c.d.

Wklejam jeszcze zdjęcia często spotykanych owadów. Nie ma na nie miejsca w podręczniku do przyrody, a warto tym gatunkom przyjrzeć się z bliska, znać ich nazwy czy cechy charakterystyczne.

Larwy chrabąszcza majowego (pędraki)

Chrabąszcz majowy

Szkody wywoływane przez chrabąszcze w lasach

Szkody wywoływane przez chrabąszcze w ogrodach

Mimo, że chrabąszcze są szkodnikami upraw i lasów zaobserwowano, że z roku na rok jest ich coraz mniej. Nie wolno ich bezmyślnie zabijać!

Z Wikipedii: 

• Płeć dorosłego chrabąszcza można odróżnić m.in. po ilości blaszek na miotełkowato zakończonych czułkach. Samce mają 7 blaszek, a samice 6.
• Jeszcze na początku XX w. we Francji i w północnej Hesji przygotowywano zupę z chrabąszczy majowych.

Biedronka siedmiokropka

Zobacz rozmaite wersje ubarwienia biedronek!

Trzmiel

  Poczytaj o zwyczajach trzmieli i zagrożeniach, które powodują, że jest ich coraz mniej.

Pasikonik zielony

Tak mogą wyglądać "domki na zimę" dla owadów - można je zbudować we własnym ogrodzie, tak, aby zapewnić sobie zimowanie pożytecznych owadów (fot. wykonana w Ogrodzie Botanicznym we Wrocławiu)

Komar

Nasze komary zostawiają po sobie na pamiątkę dokuczliwe bąble. Na szczęście jednak nie przenoszą malarii, jak tropikalny komar widliszek.
Na filmiku poniżej - larwy komara w wiadrze z deszczówką. W wodzie zwisają "głową w dół", a "rurka" służąca im do oddychania wystaje ponad wodę.

Kowale bezskrzydłe

A oto motyle, które można oglądać, gdy ma się w ogrodzie cynie:

Listkowiec cytrynek

Rusałka pokrzywnik

Rusałka pawik

Rusałka admirał

Zadania dla uczniów:

1. Wykonaj plakat pokazujący ciekawe gatunki owadów egzotycznych. Powinno być na nim zaprezentowane 3-5 gatunków, które maja ze sobą jakąś cechę wspólną, np. miejsce występowania, ubarwienie, pokrewieństwo, rodzaj spożywanego pokarmu itpd. Przedstaw ciekawe wg Ciebie informacje o nich.

2. Wymyśl ankietę na temat owadów, która ma sprawdzić, co ankietowani wiedzą o tej grupie zwierząt. Ankieta powinna zawierać max. 5 pytań. Mogą to być pytania otwarte (tzn. takie, na które oczekujemy odpowiedzi badanego i tę odpowiedź zapisujemy) albo zamknięte (tzn. takie, w których podajemy badanemu kilka wariantów odpowiedzi, a on wybiera tę, która wydaje mu się najwłaściwsza). Ankietę przeprowadź wśród co najmniej 10 osób (mogą to być koledzy ze szkoły, krewni, pracownicy szkoły...) i napisz sprawozdanie z jej przeprowadzenia, które będzie zawierało zebrane przez Ciebie dane. Zapisz końcowy wniosek (lub wnioski) badania.

3. Wybierz się do motylarni we wrocławskim Ogrodzie Zoologicznym. Napisz, czego się tam dowiedziałeś, co zobaczyłeś, co cię zainteresowało. Pracę pisemna możesz wzbogacić własnymi ilustracjami, pocztówkami czy zdjęciami. 

Detektyw filatelistyczny i biuro podróży w jednym

1. Na poniższych fotografiach widnieją znaczki pocztowe z różnych krajów Europy. Przyjrzyj im się dokładnie i ustal, z jakich krajów pochodzą. Podaj ich nazwy w języku polskim oraz nazwy stolic tych krajów. Naucz się wskazywać je na mapie Europy.

2. Zaznacz na konturowej, politycznej mapie Europy (można wydrukować np. tę mapę "EUROPA - Państwa i ich stolice" u dołu strony!) kraje ze znaczków. Narysuj trasę wycieczki objazdowej, która obejmie zwiedzanie miejsc w 4 wybranych przez Ciebie krajach i zaznacz ją na mapie. Opracuj tytuł i legendę mapy.

3. Co chciałbyś pokazać turystom, którzy wezmą udział w Twojej wycieczce? Wybierz kilka ciekawych miejsc. Uzasadnij: dlaczego wybrałeś właśnie te kraje, te miejsca i taką trasę.

4. Przedstaw na lekcji Twoją propozycję wycieczki. Opowiedz:
- jak długo będzie trwała,
- na jakie środki lokomocji się zdecydujesz,
- czy  podróżni powinni zabrać ze sobą jakieś szczególne rzeczy (np. lornetki, strój...)?
- pokaż trasę na mapie i w kilku słowach opowiedz o atrakcjach turystycznych, które zwiedzicie
Prezentacja nie powinna przekroczyć 15 min.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Jak to jest z tą próżnią?

Na potrzeby szkoły podstawowej próżnię nazwałabym przestrzenią, w której nie ma żadnych drobin (cząsteczek, atomów...).

Jak zrobić próżnię?
Jest to proste, choć próżnia, którą otrzymamy nie jest w pełni próżnią tzn. nie jesteśmy  w stanie zachować absolutnej szczelności "pojemnika na próżnię". Potrzebujemy do tego celu pomocy, jak na obrazku poniżej (zakrętkę od długopisu można zastąpić dowolnym krótkim patyczkiem, kredką itpd.).

Czynności:
- do naczynia nalać kolorowej cieczy (wodę można zabarwić farbką, atramentem czy nawet sokiem)
- na strzykawkę nałożyć wężyk (wentyl)

Gdy przesuwamy tłok strzykawki, wciągamy do środka powietrze - warto to zrobić kilka razy, aby wiedzieć jak łatwo przesunąć tłok.

- wężyk zamknąć mocno trzymająca klamerką
- przesunąć tłok strzykawki, tak, jak wtedy, gdy wciągaliśmy do jej wnętrza powietrze. Tym razem jest to o wiele trudniejsze, a tłok "nie chce" pozostać w pozycji, do której go dociągnęliśmy, lecz wraca do stanu wyjściowego. Aby utrzymać dłużej przesunięty tłok musimy użyć blokady (zakrętki długopisowej, kredki, patyczka)
- teraz umieścić koniec wężyka w kolorowej cieczy
- rozpinamy klamerkę
- kolorowa woda dość gwałtownie wypełnia strzykawkę

Dlaczego?
Natura nie znosi próżni. Zawsze dąży do jej wypełnienia.
W strzykawce otrzymaliśmy prawie próżnię - zamknięcie klamerką nie jest wystarczająco szczelne - jest tam zapewne mocno rozrzedzone powietrze. Jest w nim jednak na tyle mało drobin, że otwarcie klamerki-zaworu natychmiast powoduje napłynięcie wody do środka,  nawet wbrew sile grawitacji. Ciśnienie rozrzedzonego powietrza w strzykawce jest dużo niższe niż na zewnątrz, a to wymusza ruch drobin powietrza i cieczy po otwarciu zaworu. Pozwala to na wyrównanie ciśnień na zewnątrz i wewnątrz strzykawki.