niedziela, 29 listopada 2020

WF przy muzyce orkiestry Andre Rieu

Zdalny WF odpada.  Ale nawet największe lenie potrzebują choć trochę ruchu między lekcjami. Ci, którzy gardzą pompkami i nudnymi mechanicznymi ruchami kształtującymi konkretne mięśnie powinni zainteresować się muzyką wykonywaną przez zespół Andre Rieu. 

Ten holenderski artysta prezentuje publiczności szczególnie muzykę klasyczną, a walce Johanna Straussa uważa za muzykę rozrywkową jego czasów. Dlatego też nie stroni od współczesnej muzyki rozrywkowej w najlepszym gatunku, współpracując z wykonawcami z całego świata. Mówi w siedmiu językach. To pewnie dlatego, że przy ich nauce zażywał ruchu. Jak wiadomo praca mięśni sprzyja pracy mózgu. A zatem proszę ubrać skarpetki ze stoperami (lub wystąpić boso) i luźny strój. Zapraszam do tańca i pięknej muzy. Najlepsi będą zapewne w stanie przetańczyć z zaangażowaniem wszystkie utwory z playlisty, ale to lepiej realizować, gdy już Teams nie stoi Wam na przeszkodzie. W przerwie między jedną lekcją, a drugą wystarczy jeden utwór. 

Miłej lekcji WF!

Mambo No. 5

Glen Miller Medley

Macarena

Ai se eu te Pego!

Brazil Medley

If I Had A Hammer 

Nawet najwięksi sztywniacy poddadzą się rytmom tej muzyki. Wystarczy spojrzeć na ludzi, którzy tańczą na ekranie. Uśmiechnięci, zrelaksowani, z błyskiem w oku i to niezależnie od wieku. A o to przecież chodzi, żeby nie poddawać się ponurym nastrojom. Badania naukowe dowiodły, że optymiści żyją dłużej. Nie zapominajcie też o właściwym nawodnieniu organizmu w czasie tańca. Można sobie zmontować własny płyn izotoniczny uzupełniający sole mineralne, które nasz organizm traci z potem. Do szklanki letniej przegotowanej wody dodajemy szczyptę soli, troszkę soku z cytryny i odrobinę miodu. I dalej do tańca!

A jeśli nie macie wystarczającej dawki energii na Andre Rieu możecie zawsze poćwiczyć z Anetą. Są to spokojne, powolne ćwiczenia, przy których można sobie nawet powtarzać słówka angielskie.


Rzućcie okiem na inne filmiki gimnastyczne tej energetycznej osoby. Miałam okazję przetestować na sobie nawet ćwiczenia dla seniorów 60+. Są ożywcze, uspokajające i oczyszczające umysł. Można je wykonywać nawet przed snem.

 

 



środa, 14 października 2020

Rozmiary bakterii, wirusów i pyłów zawieszonych w powietrzu

Rozmiar ma znaczenie. A jak to jest z wielkościami w mikroświecie dowiecie się poniżej.

Bakterie to najmniejsze z organizmów żywych występujących na Ziemi. Mierzą między 0,2 a 80 μm (mikrometrów), a najczęściej około 1μm . 

Dodajmy, że 1 μm to jedna tysięczna część milimetra 

1µm=0,001mm=10 -3 mm

Warto rzucić okiem na linijkę i przekonać się, jak mały jest 1 milimetr. I teraz podzielmy go na 1000 części. Właśnie jedna taka część to będzie jeden mikrometr. Doprawdy niewielką pociechą jest fakt, że największe bakterie mają 80 mikrometrów. I tak ich nie zobaczymy gołym okiem. Damy radę to uczynić okiem uzbrojonym w dobry mikroskop świetlny. Jednak nawet, gdy będziemy go mieli do dyspozycji niełatwo jest obserwować bakterie. Dobrze jest zastosować barwienie preparatów bakteryjnych albo olejek imersyjny, ale to już wyższa szkoła jazdy.

P.S.
μ - to grecka litera "mi"

Wirusy nie są organizmami żywymi, mają jedynie kilka cech organizmu żywego, co czyni je niesłychanie interesującymi tworami. Rozmiar? 10-400 nm (nanometrów). 

1 nm to jedna milionowa część milimetra

1nm=0,000001mm=10-6 mm

A zatem gdyby 1 milimetr podzielić na milion kawałków, to jeden z nich byłby właśnie nanometrem. Mikroskop świetlny, nawet o bardzo dużych rozdzielczościach, nie pozwala na obserwację wirusów - potrzebny jest do tego mikroskop elektronowy.


Pyły zawieszone to bardzo drobne cząsteczki wielu substancji pochodzące ze spalania paliwa w samochodach i domowych piecach (węgiel, drewno, oleje oraz rozmaite śmieci). Jest to grupa substancji bardzo różnorodna. Wśród pyłów zawieszonych są cząsteczki organiczne i nieorganiczne, stałe i ciekłe. Najgorzej wpływają na nasze zdrowie te najdrobniejsze pyły zawieszone, gdyż najłatwiej wnikają do wnętrza dróg oddechowych, do najdalszych zakamarków płuc, a zwykle są bardzo trujące. 

Najczęściej spotkacie się z informacjami o pyłach zawieszonych PM10 oraz PM2,5, a czasem PM1,0. Pyły PM 10 mają rozmiar do 10 μm, a PM2,5 są wielkości maksymalnej 2,5 μm. PM1,0 są najdrobniejsze, bo 1μm to ich największy rozmiar. 

Inne ciekawe bardzo niewielkie rozmiary:

Ludzki włos ma średnicę 50-70 mikrometrów

Ziarenko piasku może mieć ok. 90 mikrometrów

Pyłek niezapominajki leśnej: 0,0003 mm

Pyłek dyni zwyczajnej: 0,22 mm

Popiół wulkaniczny to drobiny mniejsze niż 2 mm. 

Sinice (te które powodują zakwity wody): 0,5-50 µm 

Komórka drożdży piekarniczych: 5-10 µm

Koronawirus  ma rozmiar 60-140 nanometrów i jest przenoszony drogą kropelkową (kichanie, kaszel, mówienie) przez aerozol biologiczny, czyli kropelki unoszące się powietrzu o średnicy 20-300 mikrometrów


Inne ciekawe jednostki, w których podaje się bardzo małe rozmiary:

1 angstrem, zapisujemy: 1 Å = 0,1nm

Jednostki tej używa się głównie w fizyce i chemii do opisywaniu obiektów o rozmiarach około 1 atomu. Nazwa tej jednostki pochodzi od nazwiska szwedzkiego fizyka i astronoma Andersa Jonasa Ångströma [czyt.: Ongströma]

 1 pikometr, zapisujemy: 1pm= 10−12m

 Zatem jest to jedna bilionowa część metra:)


Zadania dla Uczniów:

1. Czym zajmują się następujące dziedziny wiedzy:

a/ nanorobotyka

b/ nanobiotechnologia

c/ wirusologia

d/ mikrobiologia przemysłowa

e/ mikrobiologia lekarska

 

2. Przelicz rozmiary:

a/ Ile mikrometrów ma pyłek dyni zwyczajnej?

b/ Ile nanometrów ma popiół wulkaniczny?

c/ Ile angstremów mają najmniejsze wirusy?


3. Wyszukaj w różnych źródłach jakie są rozmiary bakterii:

gronkowca złocistego, dwoinki rzeżączki, pałeczki zapalenia płuc, przecinkowca cholery.


4. Dowiedz się, jaka jest skuteczność różnego rodzaju maseczek, które mają chronić nas przed wirusem Covid-19. Napisz notatkę na ten temat, a jej streszczenie przedstaw w kilku zdaniach ustnie.


5. Wykonaj doświadczenia: 

a/ weź swoją maseczkę (tę którą nosisz do szkoły) i psiknij dezodorantem w aerozolu na jej zewnętrzną część. Czy aerozol widoczny jest po drugiej stronie maseczki?

b/ Załóż maseczkę i niech druga osoba rozpyli zapach perfum w odległości metra od Ciebie. Odczekaj chwilę. Czy poczujesz zapach perfum mimo maseczki na twarzy?

c/ O ile masz w otoczeniu palacza tytoniu spróbuj zbliżyć się do niego w maseczce, gdy pali. Z jakiej odległości wyczuwasz dym tytoniowy? Potrzebujesz drugiej osoby z miarką aby zmierzyła odległość. Nie przedłużaj czasu eksperymentu - tzw. bierni palacze narażają swoje zdrowie na wielkie niebezpieczeństwo wdychając dym tytoniowy, który był już w płucach uzależnionego palacza.

Napisz sprawozdanie zbiorcze z przeprowadzonych eksperymentów. Zapisz wnioski.

wtorek, 2 czerwca 2020

Herbata jako wskaźnik kwaśnego odczynu (pH)

Dla przypomnienia: pH, czyli odczyn roztworu może być kwaśny (gdy pH<7), obojętny (pH=7) lub zasadowy (ph>7). Jeśli mamy przed sobą płyn, którego pH chcemy orientacyjnie* ustalić zaczynamy od zrobienia szklanki mocnej herbaty.



Inne przydatne pomoce:
- więcej szklanek
- łyżeczka/bagietka do mieszania

Czynności:
- pełną szklankę herbaty rozdzielamy na kilka szklanek. Jedną szklankę herbacianą zostawiamy na boku: będzie to tzw. próba kontrolna - do niej nic nie dolewamy, ale porównujemy z nią kolory naparów, do których coś dolaliśmy.

Co można wlać do szklanki z herbatą?
- sok z cytryny lub wsypać 1/2 łyżeczki kwasku cytrynowego
- ocet
- sok z kiszonej kapusty lub ogórków kiszonych (łyżeczka do 2)
- pół łyżeczki kwaśnej śmietany

Obserwacje:
Herbata stanie się jaśniejsza (w porównaniu z próbą kontrolną). Im więcej kwasu dodamy, tym robi się jaśniejsza. Dodatkowym efektem dodania śmietany, soku z cytryny czy kwasu z kapusty/ogórków jest zmętnienie naszego roztworu.



Wnioski:
Jeśli substancja dodana do herbaty jest kwasem - zmieni ona kolor herbaty na jaśniejszy. Herbata bez kwasu ma kolor brązowy (od ciemnobrązowego do jasnobrązowego zależnie od stopnia rozcieńczenia naparu), zaś herbata z dodanym kwasem przyjmuje barwę rudo-pomarańczową, oranżową, bursztynową (trochę ryzykowne, bo bursztyny bywają i bardzo ciemne, i mlecznożółte, ale tak się ten kolor określa).

Taka zmiana koloru świadczy o tym, że substancje, które dolaliśmy mają pH<7 czyli odczyn kwaśny.

*Ściślejsze ustalenie pH nie jest możliwe jedynie za pomocą herbaty. Gdybyśmy chcieli je ustalić dokładniej powinniśmy posłużyć się papierkiem wskaźnikowym i skalą barw załączoną do niego. Szerzej zainteresowani tematem powinni poszukać informacji o miareczkowaniu.
 

Zadania dla Uczniów:
1. Jak myślisz - co by się stało, gdyby do herbaty dodać bardzo dużo octu, np. 1litr. Albo 2 litry? Jak przebiegłaby zmiana barwy. Jaki byłby kolor po dodaniu 100 l octu?
A gdyby dosypywać stopniowo kwasku cytrynowego? Co zaobserwujemy po dodaniu wielu łyżeczek oprócz zmian w kolorze?
2. Wyobraźmy sobie człowieka, który nie rozróżnia barw i nie widzi rozjaśnienia herbaty po dodaniu podanych w doświadczeniu substancji. Jak mógłby w inny sposób ustalić, co dodano do herbaty?
3. Jak zmienia się kolor herbaty, gdy dodamy do niej 3 łyżki wody (pH=7)? Porównajmy z herbatą bez dodatków i zakwaszoną.
4. Jak zmieni się barwa naparu herbacianego, gdy dodamy do niej zasady, czyli np. sody oczyszczonej? Jak zmieni się herbata z kwaskiem cytrynowym, gdy dodamy do niej sody? Zaobserwuj wszystkie zmiany i wykonaj ilustracje do doświadczenia dobierając kredki/farbki o właściwych odcieniach (a najlepiej sfotografuj:).
5. Wyszukaj informacje o innych wskaźnikach odczynu stosowanych przez naukowców. Jak wskaźniki te zmieniają kolory pod wpływem substancji o różnych odczynach?